Zajęcia problemowo – specjalizacyjne

Fotografia po konceptualizmie

dr Dorota Łuczak

I i II semestr, 60 godz.

2 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Konceptualizm w sztuce był jednym ze zjawisk, za sprawą których doszło do przewartościowania medium fotograficznego w obszarze sztuki. Mowa tu zarówno o zatarciu granic pomiędzy sztuką i „fotografią artystyczną”, czy o rozmyciu podziału pomiędzy tą ostatnią i „fotografią dokumentalną”. Zmiana ta nastała nie tylko w wyniku dróg obieranych przez artystów, ale współtworzona była również przy pomocy polityki instytucji wystawienniczych, krytyków i rynku sztuki. Próba uchwycenia owej przemiany oraz propozycja uzgodnienia terminologii dotyczącej fotografii w polu sztuki rozpocznie namysł nad późniejszymi zwrotami i głównymi nurtami fotografii obecnymi na scenie artystycznej od lat siedemdziesiątych do współczesności. Analizie poddany zostanie między innymi zwrot postmodernistyczny w fotografii obejmujący zarówno praktykę artystyczną (Cindy Sherman, Sherrie Levine i in.) jak i krytykę (Douglas Crimp), z którą współcześni artyści niekiedy (i)grają (np. Aneta Grzeszykowska). Następnie, w świetle konfrontacji różnorakich interpretacji oeuvre Bernda i Hilli Becherów – jakże często odczytywanych w upraszczający sposób – przyjrzymy się ukształtowanej przez nich szkole düsseldorfskiej, a także współczesnym strategiom wyrastającym z becherowskiego doświadczenia: operowania konwencją typologii i tzw. „fotografii bezemocjonalnej”. Na przykładzie „fotografii intymnej”, fotografii porównywanej do kadrów filmowych i projektów problematyzujących status archiwów omówione zostaną zasadnicze zmiany w sposobach wykorzystania fotografii w polu sztuki. W ich kontekście – za Michaelem Friedem – zapytamy: dlaczego fotografia jako sztuka frapuje nas bardziej niż kiedykolwiek wcześniej? W ostatnim bloku zajęć podjęty zostanie problem cyfrowego przewrotu w fotografii i będącego odpowiedzią na niego – powrotu do zainteresowania materialnością. W oparciu o zróżnicowane, często binarne względem siebie komentarze teoretyczne, dyskutowane będą konsekwencje dla ontologicznej definicji fotografii, zmiana obiegu obrazów światłoczułych oraz artystyczne realizacje wyzyskujące owe przemiany.

Warunki zaliczenia: Obecność na zajęciach, udział w dyskusji

I semestr: kolokwium zaliczeniowe

II semestr: przygotowanie krótkiego referatu

Wybrana literatura:

von Amelunxen H., Photography After Photography: Memory and Representation in the Digital Age, Göttingen 1996

Bright S., Art photography now, New York 2005

Campany D., Art and Photography, London, New York 2005

Cotton Ch., Photography as Contemporary Art, London 2004

Costello D., Iversen M., Photography After Conceptual Art, West Sussex 2010

Durden M., Photography Today, Phaidon Press 201

Fried M., Why Photography Matters as Art as Never Before, New Haven and London 2008

Gefter P., Photography After Robert Frank, Aperture 2009

Hostetler L., Bussard K. A., Color Rush: American Color Photography from Steiglitz to Sherman, Aperture 2013

Merewether C., The Archive, London 2006

Mitchell W. J., The Reconfigured eye: visual truth in the post-photographic era, London 1992

Pijarski K., Archiwum jako projekt – poetyka i polityka, Warszawa 2011

Lange-Berndt, Materiality, London 2015

Stallabrass J., Documentary, London 2013

Stimson B., The Pivot of the World: Photography and Its Nation, London 2006

Ikonografia

dr Adam Soćko

I semestr, 30 godz.

2 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Zajęcia będą miały charakter wykładu wprowadzającego w badania nad ikonografią sztuki chrześcijańskiej. Mają także zapoznać studentów z jedną z podstawowych, uniwersalnych metod interpretacji dzieł sztuki. Zakres poruszanej problematyki dotyczyć będzie treści zapisanych w obrazach, symboliki, konwencji i różnych wariantów przedstawieniowych poszczególnych tematów narracyjnych, dewocyjnych (Pieta, Tron Łaski, Pieta Patris, Chrystus Bolesny) czy cykli przedstawieniowych (np. Narodzenie Marii, Zwiastowanie, Narodzenie Chrystusa, Pokłon Trzech Króli, Zaśnięcie i Wniebowzięcie Marii). Istotą zajęć jest ukazanie związku dawnej sztuki przedstawieniowej z problematyka religijną, światopoglądową, literacką i zmian zachodzących w ikonografii pod wpływem nowych prądów myślowych lub wybitnych dział sztuki. Zajęcia prowadzone będą w oparciu o przykłady sztuki wczesnochrześcijańskiej, średniowiecznej i nowożytnej.

Forma zaliczenia:

1) zaliczenie egzaminu pisemnego podsumowującego wiedzę przekazaną w trakcie zajęć;

2) dopuszczalne dwie nieobecności nie usprawiedliwione.

Podstawowa literatura pomocnicza:

Biblia (Pismo Święte – Biblia Tysiąclecia, a także tłum. J. Wujka);

J. de Voragine, Złota Legenda, Wybór, tłum. J. Pleziowa, oprac. M. Plezia, Warszawa 1983;

Apokryfy Nowego Testamentu, t.1, Ewangelie apokryficzne, red. M. Strowieyski, Lublin 1986;

Owidiusz, Metamorfozy (wyd. BN Ossolineum, tłum. A. Kamieńska, S. Stabryła), Wrocław – Warszawa – Kraków 1995;

C. Ripa, Iconologia, tłum. I. Kania, Kraków 1998;

Leksykony i podstawowe kompendia:

E. R. Curtis, Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, Kraków 1997;

Emblemata. Handbuch zur Sinnbildkunst des XVI und XVII Jahrhunderts, Hrsg. A. Henkel, A. Schöne, Stuttgart 1976;

D. Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 1990;

P. Grimal, Śłownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław 1987;

K. Künstle, Ikonographie der christlichen Kunst, t.1-2,Freiburg 1926-28;

Lexikon der christlichen Ikonographie (LCI), wyd. E. Kirschbaum SJ., t.1-8, Rom – Freiburg – Basel… 1968-1976;

M. Lurker, Słownik obrazów i symboli biblijnych, Poznań 1989;

Reallexikon zur deutschen Kunstgeschichte, wyd. O. Schmitt i inni, Stuttgart 1937-

L. Réau, Iconographie de l’art chrétien, t.1-6, Paris 1955-1959

H. Sachs, E. Badstübner, H. Neumann, Christliche Ikonographie in Stichworten, Leipzig 1980;

G. Schiller, Ikonographie der christlichen Kunst, t.1-4, Gütersloh 1966-1980.

Konserwatorstwo – analiza realizacji konserwatorskich w Polsce

prof. UAM dr hab. Jan Skuratowicz

I semester, 30 godz.

2 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Zajęcia służą nauce posługiwania się badaniami źródłowymi w pracach konserwatorskich. Warunkiem zaliczenia jest wykonanie analizy tekstu źródłowego.

Podstawy badań architektonicznych

prof. UAM dr hab. Tomasz Wujewski

II semestr, 30 godz.

2 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą (warunkiem zaliczenia zajęć jest uczestnictwo w zajęciach w terenie)

Celem zajęć jest przygotowanie studentów do samodzielnego prowadzenia badań architektonicznych, czyli ustalania historii budowlanej danego obiektu, w oparciu o analizę jego struktury i jej przemian, wraz z zasadami określania ich datowania w oparciu o tzw. kryteria niestylistyczne. Będą to w większości badania terenowe (autopsja obiektu)+ wstępne wskazówki metodyczne przed wyjazdem. Czas i zakres zajęć w terenie będzie uzależniony od możliwości ich sfinansowania, dostępności obiektów, pogody, i.t.p. Godziny mogą być kumulowane do całodziennego wyjazdu.

W tych zajęciach mogą wziąć udział studenci, którzy wysłuchali wykładu „Z dziejów techniki budowlanej” (niekoniecznie w bieżącym roku akademickim).

Zaliczenie tych zajęć jest jednym z warunków uzyskania uprawnień określonych w opisie zajęć p.t. “Dokumentacja badań architektonicznych”.

Studia z historii sztuki są poświęcone jej dziejom od czasów starożytnych do dnia dzisiejszego na obszarze Europy, basenu Morza Śródziemnego w przypadku sztuki starożytnej oraz terytorium Stanów Zjednoczonych w odniesieniu do sztuki nowoczesnej. Obejmują różnorakie obiekty architektury, urbanistyki, rzeźby, malarstwa, grafiki, rzemiosła artystycznego oraz nowych mediów, oferując tak zróżnicowaną tematykę, jak i wielość perspektyw, w jakich można rozpatrywać dzieła sztuki.