Proseminaria

Proseminarium I: prof. UAM dr hab. Mariusz Bryl
Proseminarium II: dr Dorota Łuczak
Proseminarium III: dr Adam Soćko
Proseminarium IV: dr Dorota Molińska

Zajęcia obowiązkowe dla studentów roku II. Zajęcia odbywają się w dwóch cyklach po dwa semestry. Każdy student musi zaliczyć cztery proseminaria jednosemestralne. Przydziału do grup proseminaryjnych (A, B) dokonuje dyrektor Instytutu ds. dydaktycznych i podaje do wiadomości na tablicy ogłoszeń w momencie rozpoczęcia zajęć.

Celem zajęć jest zapoznanie z metodami badawczymi stosowanymi w historii sztuki ze szczególnym uwzględnieniem analizy i interpretacji dzieł oraz wprowadzenie do samodzielnych badań poprzez zapoznanie z zasadami organizacji warsztatu historyka sztuki. Ponadto: poszukiwanie bibliografii tradycyjnie oraz poprzez bazy danych, formułowanie stanu badań, przygotowywanie i wygłaszanie referatu.

Zakres tematyczny jest różny w zależności od prowadzących i zmienia się co roku.

Tematy Proseminariów:

 

Proseminarium I: Lektura dzieła
prof. UAM dr hab. Mariusz Bryl (grupa A i B)

I semestr, 30 godz.

4 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Proseminarium poświęcone zostanie doskonaleniu umiejętności analizy i interpretacji dzieł sztuk wizualnych. Na zajęciach będą prezentowane oraz dyskutowane (krytycznie analizowane) zaawansowane pod względem powyższych umiejętności teksty wybitnych badaczek i badaczy; teksty, reprezentatywne dla danej perspektywy teoretycznej lub podejścia metodologicznego. Konfrontacja tekstu i obrazu, wokół której toczyć się będzie dyskusja, powinna, na zasadzie „nauki na przykładzie”, pogłębić świadomość metodologiczną uczestników proseminarium. Lista tekstów do dyskusji zostanie podana na pierwszych zajęciach. Wtedy też każdemu uczestnikowi zajęć przydzielony zostanie tekst (bądź teksty) do przygotowania prezentacji mającej na celu wprowadzenie do dyskusji.

Warunkiem zaliczenia jest: systematyczne aktywne uczestnictwo w zajęciach, przygotowanie prezentacji będącej wprowadzeniem do dyskusji nad daną analizą dzieła, oddanie wprowadzenia wraz z podsumowaniem dyskusji w formie pisemnej.

 

Proseminarium II: Lektura tekstu
dr Dorota Łuczak (grupa A i B)

I semestr, 30 godz.

4 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Proseminarium, którego zadaniem jest przygotowanie uczestników do pisania prac seminaryjnych, licencjackich i magisterskich, zostanie skoncentrowane na wykształceniu umiejętności krytycznej analizy tekstu naukowego – niezbędnego elementu warsztatu historyka sztuki i humanisty. To pozornie proste zadanie wymaga wyjątkowej uwagi i wiedzy umożliwiającej przeprowadzenie czujnej analizy struktury tekstu, jego retoryki, argumentacji, a w końcu odkrycia i określenia podmiotu autorskiego. Wspólną pracę rozpoczniemy lekturą tekstów na temat uniwersytetu – jego społecznej roli, struktury, historycznych i współczesnych koncepcji uniwersytetu. Pod lupą studentów umieszczone zostaną kanoniczne publikacje takich badaczy i filozofów jak: Frank Ankersmit, Walter Benjamin, Horst Bredekamp, Rosalind Krauss, Erwin Panofsky, Piotr Piotrowski, Krzysztof Pomian, które staną się punktem wyjścia do dyskusji o metodologicznych wyborach, ich ideologicznych podwalinach i konsekwencjach. Duży nacisk położony zostanie na określanie przez studentów własnego stanowiska wobec danych propozycji badawczych, w oparciu o merytoryczne argumenty.

Intensywną pracę nad lekturą tekstu poprzedzi blok zajęć wprowadzających. W jego ramach omówione zostaną warsztatowe aspekty pisania prac: przygotowywanie przypisów, bibliografii, bazy cyfrowe, archiwa cyfrowe etc.

Warunkiem zaliczenia jest: przygotowanie do zajęć i aktywny udział w nich, przygotowanie zadowalającej prezentacji będącej krytyczną analizą zadanego tekstu, oddanie pracy pisemnej w wyznaczonym terminie (konsekwencją nie oddania pracy w terminie będzie brak możliwości zaliczenia przedmiotu).

Wybrana literatura:

Ankersmit F. R. , Historiografia i postmodernizm, tłum. E. Domańska, [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, pod red. R. Nycza, Kraków 1997, s. 145-189

Belting H., Obraz i jego media. Próba antropologiczna, tłum. M. Bryl, [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki. Antologia przekładów „Artium Quaestiones”, pod red. M. Bryla, P. Juszkiewicza, P. Piotrowskiego, W. Suchockiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2009, s. 1019-1044

  1. Bryson, Dyskurs, Figura, tłum. M. Bryl, „Artium Quaestiones”, 2008, nr XIX, s. 300-334

Benjamin W., Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej, tłum. J. Sikorski, [w:] W. Benjamin, Twórca jako wytwórca, pod red. H. Orłowskiego, Poznań 1975, s. 66-105

Bredekamp H., Formy substytucji tego, co społeczne, „Artium Quaestiones”, 2012, nr XXIII, s. 195-236

Panofsky E., Perspektywa jako „forma symboliczna”, tłum. i oprac. G. Jurkowlaniec, Warszawa 2008

Piotrowski P., O horyzontalnej historii sztuki, „Artium Quaestiones”, 2009, nr XX, s. 59-73 Sekula A., Czytanie archiwum. Fotografia między pracą a kapitałem, tłum. K. Pijarski, [w:] A. Sekula, Społeczne użycia fotografii, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2010

 

Proseminarium III: Architektura – podstawy badań
dr Adam Soćko (grupa A i B)

II semestr, 30 godz.

4 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Forma zaliczenia:

1)   zaliczenie pisemnej pracy proseminaryjnej do końca sesji kończącej semestr;

2)   dopuszczalne 2 nieobecności nieusprawiedliwione.

Celem zajęć jest przygotowanie uczestników do samodzielnej pracy naukowej. Głównym zadaniem jest więc praca nad „warsztatem” historyka architektury. Zajęcia podzielone będą na cztery bloki tematyczne. Pierwszy – o charakterze krótkiego wykładu – to wprowadzenie w problematykę interpretacji dzieła architektonicznego i towarzyszących temu zagadnieniu trudności. W tej części prowadzący zaprezentuje też podstawowe wydawnictwa użyteczne w pracy badawczej nad architekturą w Polsce. W ramach drugiego bloku studenci poznają zasady analizy architektury w oparciu o archiwalia (wizje pałaców) oraz samodzielnie przeprowadzoną konfrontację tekstu XVIII-wiecznego z istniejącym obiektem. Blok trzeci poświęcony będzie szczegółowej analizie publikowanych tekstów naukowych traktujących o architekturze. Blok czwarty – najobszerniejszy – to prowadzona wspólnie na zajęciach analiza porównawcza czołowych zabytków architektury polskiej i europejskiej. Celem tego ćwiczenia jest wykształcenie podstawowych umiejętności analizy architektury stawiania problemów badawczych, utrwalenie specjalistycznej terminologii, umiejętność analizy planów budowli. Podsumowaniem zajęć i podstawowym warunkiem ich zaliczenia będzie samodzielna praca pisemna na temat wskazanego przez prowadzącego zabytku architektury w Polsce (szczegółowe zasady konstrukcji pracy zostaną podane na początkowych zajęciach – praca ma zawierać tzw. aparat naukowy: przypisy, zestaw wykorzystanej literatury, ewentualnie netografię).

 

Proseminarium IV: Sztuka Poznania – studium z historii miasta i jego zabytków
dr Dorota Molińska (grupa A i B)

II semestr, 30 godz.

4 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Nadrzędnym celem proseminarium jest przygotowanie studentów do samodzielnej pracy badawczej oraz rozwinięcie ich umiejętności prezentowania wyników naukowych studiów zarówno w formie ustnej, jak i pisemnej.

W trakcie poszczególnych spotkań, które odbywać się będą częściowo na terenie Instytutu, ale przede wszystkim poza jego murami, w przestrzeni miejskiej, bezpośrednio w kontakcie z analizowanymi obiektami, uczestnicy będą mieli okazję zapoznać się z dziejami rozwoju Poznania od epoki średniowiecznej do współczesności oraz historią bardzo różnorodnych budowli i założeń urbanistycznych, które współtworzą jego zabytkowe dziedzictwo. Lista tematów do wyboru zostanie zaprezentowana na pierwszych zajęciach.

Proseminaryjna formuła zajęć motywować będzie studentów do aktywnego współtworzenia ich merytorycznej zawartości. Uczestnicy będą mieli za zadanie zebrać odpowiednią bibliografię, streścić stan badań oraz przygotować konspekt wystąpienia, które posłuży za podstawę do ustnej prezentacji analizującej historię i specyfikę jednego z omawianych w trakcie zajęć terenowych obiektów. Wygłoszony referat, przedyskutowany wspólnie w bezpośredniej konfrontacji z przedmiotem studiów, stanie się następnie podstawą do  przygotowania krótkiej pracy pisemnej opatrzonej aparatem naukowym.

Warunki zaliczenia:

  • obecność na zajęciach; dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze.
  • aktywne uczestnictwo w dyskusji w trakcie zajęć.
  • przygotowanie konspektu prezentacji ustnej oraz wygłoszenie referatu przy obiekcie (około 20 min).
  • opracowanie pisemnej wersji referatu (około 5-7 str. znormalizowanego maszynopisu).