Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki (II-III rok)

 Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – wykład: Życie posągów

prof. UAM dr hab. Tomasz Wujewski

I semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenia z notą

 

Celem wykładu jest ukazanie i analiza pewnego fenomenu kultur starożytnych, a mianowicie przypisywania posągom cech autentycznego życia. Tak więc, w oparciu o materiał źródłowy, mowa będzie o posągach mówiących, poruszających się, płaczących, pocących się, o ubieraniu posągów, ich biżuterii, o uczuciach względem posągów itp. Dla skonfrontowania tych stron „życia” posągów  z obiektywną rzeczywistością omówione będą też rozmaite aspekty ich tworzenia i funkcjonowania. W konkluzjach będzie przedstawiona próba wyjaśnienia fenomenu i oceny jego znaczenia w życiu społecznym i indywidualnym ludzi starożytności. Materiał obejmuje szeroko rozumiany krąg kultur śródziemnomorskich, począwszy od okresu brązu po VI wiek po Chr.

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – wykład: Sztuka w dawnych republikach radzieckich po 1989 rok

dr Magdalena Radomska

I semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenia z notą

Wykład poświęcony będzie sztuce w krajach byłego Związku Radzieckiego – zarówno tych należących do Europy, jak i tych pozostających poza jej granicami. Istotnym zagadnieniem poruszonym podczas wykładu będzie relacja sztuki wobec przestrzeni miasta, związana szczególnie z pojawieniem się w latach dziewięćdziesiątych demokratycznej przestrzeni publicznej i performansu politycznego w miastach takich jak Moskwa, Kijów, Wilno i Ryga oraz – pełniącą rolę performansu konceptualnej fotografii w Mińsku. Podczas wykładu zapoznam słuchaczy z badaniami przeprowadzonymi w ciągu kilku ubiegłych lat w europejskich krajach Związku Radzieckiego (Litwa, Łotwa, Estonia, Rosja, Białoruś, Ukraina). Częścią wykładu będą skypowe spotkania z artystami, kuratorami i historykami sztuki a także projekcje pozyskanych od artystów filmów. Wykład wyposaży słuchaczy w znajomość sztuki wymienionych krajów, kluczowych artystów i instytucji zapozna ich także z wybranymi zjawiskami w sztuce gruzińskiej, kazachskiej, azerbejdżańskiej, czy uzbeckiej – tu w odniesieniu do ich postkomunistycznego dziedzictwa ze szczególnym uwzględnieniem architektury.  

Istotną częścią wykładu stanie się omówienie tekstów krytycznych poświęconych problematyzacji pojęć takich jak utopia, postsowietyzm, postkomunizm, postsocjalizm, dawny Wschód, czy dawny Zachód oraz omówienie prób aplikacji dyskursu dekolonialnego ( Walter Mignolo) w odniesieniu do sztuki tak zwanych danych Republik Radzieckich.

 

Bibliografia:

András, E. (red.), Video Art from Central and Eastern Europe 1989-2008, Budapest 2009.

Artel, R., Triisberg, A. (red.), Public Preparation, Tallin 2007.

Astahovska, I. (red.), Nineties. Contemporary Art in Latvia, Riga 2010.

Buck-Morse, S. Dreamworld and Catastrophe. The Passing of Mass Utopia in East and West, Cambridge, MA 2000.

Groys, B., Art Power, Cambridge, MA 2008.

Helme, S., Saar, J. (red.), Nosy Nineties. Problems, Themes and Meanings in Estonian Art. on 1990s, Tallin 2001.

Holmes, L., Post-communism: an Introduction, Durham 1997.

Laansoo, K. (red.), 22+. Noorde Eesti Kunstnikud / Young Estonian Artists, Tallin 2005.

Macel, Ch., Promises of the Past: A Discontinuous History of Art in Former Eastern Europe, Paris 2010.

Mandelbaum, M. (red.), Postcommunism. Four Perspectives, New York 1996.

Milovac, T. (red.), Sustavkoordinata systemofcoordinates. Ruska umjetnost danas / Russian Art Today, Zagreb 2004.

Milovac, T., Stipančić, B. (red.), The Baltic Times. Contemporary Art from Estonia, Latvia and Lithuania, Zagreb 2001.

Trossek, A (red.), Eesti kunstnikud. Artists of Estonia, Tallin 2007.

Trossek, A. (red.), Liina Siib. A Woman Takes a Little Space, 54th International Art Exhibition – La Biennale di Venezia, Tallin 2011.

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – wykład: Główne zagadnienia architektury romańskiej

prof. UAM dr hab. Jarosław Jarzewicz

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenia z notą

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawowymi zagadnieniami architektury romańskiej.

W ramach tego cyklu wykładów będą omawiane następujące problemy:

Kwestia nazwy – „romanizm” , „romanesque”, „romain” – historia terminu i koncepcje stylu-epoki odrębnej od gotyku i stylu bizantyjskiego. Granice w czasie: czy od czasów karolińskich, czy od ok. 1000, czy może dopiero od 1050? Periodyzacja romanizmu (np. według panujących dynastii, wg rozwoju form?). Granice w przestrzeni: romanizm jako styl zachodniego, łacińskiego chrześcijaństwa, ekspansja Zachodu i rozprzestrzenianie się stylu poza obszarem rdzeniowym – Europa środkowa i wschodnia, Skandynawia, Bliski Wschód. Regiony artystyczne i zróżnicowanie terytorialne. Romanizm zachodni i wschodni, „szkoły regionalne”. Romanizm a Roma. Rzym jako centrum religijne, polityczne i artystyczne i jako punkt odniesienia, ideał i mit. Romanizm jako „odrodzenie”. Nawiązania do antyku i rzymskiej architektury w romanizmie. Idea cesarskiego Rzymu a cesarskie katedry w Nadrenii. Kult relikwii jako „movens” rozwoju architektury. Ruch pielgrzymkowy jako „movens” rozwoju architektury: kościoły pielgrzymkowe. Rzeźba i architektura: architektura rzeźbiarska i rzeźba architektoniczna; odrodzenie rzeźby monumentalnej.

Monastycyzm jako „movens” architektury o ponad regionalnym zasięgu – klasztor jako „temat architektoniczny”. Wczesny gotyk jako późny romanizm. 

Podstawą zaliczenia jest kolokwium pisemne z zagadnień omawianych w trakcie wykładu.

 

Literatura:

Meyer, Historia sztuki europejskiej, t. I, Warszawa 1973;

Świechowski, L. Nowak, B. Gumińska, Sztuka romańska, Warszawa 1976;

Pevsner, Historia architektury europejskiej, t. I, Warszawa 1973;

J.K. Conant, Carolingian and Romanesque Architecture 800-1200, Harmondsworth – New York 1987;

Jarzewicz, Kościoły romańskie w Polsce, Kraków 2014

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – wykład:  Obrazy w procesie. Wybrane zagadnienia malarstwa XIX-XXI wieku

prof. UAM dr hab. Łukasz Kiepuszewski

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenia z notą

 

Wykład stanowi autorską prezentację wybranych zjawisk z dziejów malarstwa od końca XIX wieku i poświęcony jest rozmaitym zagadnieniom obrazowania sztuki zarówno figuratywnej jak i abstrakcyjnej. Przekroczenie tradycyjnej dychotomii między tymi głównymi nurtami nowoczesności zmierzać będzie do wytyczenia „trzeciej drogi” (Deleuze) i poszukiwania różnych wymiarów realności obrazu malarskiego.

Powyższe założenia powodują, że na zajęciach pojawią się zagadnienia oświetlane z różnych perspektyw teoretycznych i historycznych. Na wykładach rozważane będą m. in. zagadnienia obrazu potencjalnego (Gamboni), różnicy ikonicznej (Boehm), materialności i cielesności obrazu (Merelau-Ponty), koncepcje genezy sztuki abstrakcyjnej, znaczenia kultur pozaeuropejskich w kształtowaniu się nowoczesnego języka malarskiego (np. Henri Matisse i sztuka islamu), założenia malarstwa procesu, elementy antropologii aktu malarskiego itd.

Ponadto dzieła malarstwa rozpatrywane będą także w kontekście towarzyszących im zjawisk artystycznych – performance’u,  w dialogu ze sztuką ulicy (graffiti), współczesną technologią (obrazy hybrydowe).

Na wykładach omawiana będzie twórczość różnych artystów istotnych w przyjętej perspektywie, począwszy od „klasyków nowoczesności” (np. Paul Cézanne, Frank Stella) po artystów współczesnych (np. Thomas Scheibitz, Raoul de Keyser, Katharina Grosse). Istotnym aspektem zajęć będzie prezentacja analiz i interpretacji wybranych dzieł sztuki. 

Literatura związana z tematem będzie przywoływana i omawiana w trakcie wykładów.

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – wykład: Sztuka i czas. O obrazowaniu czasu w sztukach wizualnych

prof. UAM dr hab. Michał Haake

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenia z notą

Wykład będzie prezentacją wybranych przykładów podejmowania w twórczości wizualnej zagadnienia czasu. Omówione zostaną dzieła sztuki europejskiej i amerykańskiej od wieku XIV do XXI, reprezentujące podstawowe media artystyczne: malarstwo, rzeźbę, fotografię oraz film.

Analiza materiału artystycznego będzie prowadzona w odniesieniu do jego struktury, z jednej strony, do teorii przedstawiania czasu w sztuce z drugiej. Istotnym składnikiem prezentacji będzie konfrontacja różnych interpretacji tytułowego zagadnienia zrealizowanego w danym dziele.

Forma zaliczenia – test wizualny z zakresu objętego wykładem

Wybrana literatura

Bild und Zeit. Temporalitaet in Kunst und Kunsttheorie seit 1800, hrsg. T. Kisser, Muenchen: Fink Verlag 2011

Bilderzaehlungen –Zeitlichkeit im Bild, hrsg, A.v. Huelsen-Esch, H. Koerner, G. Reuter, Koeln-Weimar-Wien: Boehlau Verlag 2003

C Bluemle, Augenblick oder Gleichzeitigkeit. Zur Similtaneitaet im Bild, (w:) Similtaneitaet: Modelle der Gleichzeitigkeit in Wissenschaften und Kuensten, Bielefeld 2013

Gotthold Ephraim Lessing, Laokoon, czyli o granicach malarstwa i poezji, przeł. H-ZYmon Debicki, Kraków: Universitas 2012

G.Pochat, Bild-Zeit. Zeitgestalt und Erzaehlstruktur in der bildenden Kunst von der Anfaengen bis zur fruehen Neuzeit, Koeln-Weimar-Wien: Boehlau Verlag 1996

  1. Theissing, Die Zeit im Bild, Darmstadt 1987

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Relacje i wartości społeczne w sztuce XX i XXI wieku

prof. UAM dr hab. Agata Jakubowska

I semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenie: zaliczenie z notą

W historyczno-artystycznych narracjach sztuka przez długi czas była przedstawiana jako wytwór jednostki. W drugiej połowie XX wieku coraz większą wagę zaczęto przywiązywać do współpracy, wzrosła liczba kolektywnych projektów, ale także analiz dawniejszej sztuki uwzględniających ten aspekt tworzenia. Zajęcia będą służyły analizie różnych form współpracy między artystami, a także między twórcami i społeczeństwem, podejmowanych przede wszystkim w drugiej połowie XX wieku i współcześnie. Przedmiotem naszych dyskusji będą zarówno koncepcje współpracy formułowane przez socjologów, filozofów czy historyków sztuki, jak i  konkretne praktyki artystyczne. 

Zajęcia będą miały charakter konwersatoryjny obejmujący dyskusję na tematy poruszane w tekstach wskazanych przez prowadzącą.

Zaliczenie: wnikliwa lektura tekstów i dyskusja na poruszone w nich tematy, krótki tekst analityczny na temat ustalony z prowadzącą (ok. 9000 znaków).

Niezbędna jest bierna znajomość języka angielskiego.

Wybrana literatura ogólna (konkretne lektury zostaną wskazane na pierwszych zajęciach):

Artistic Bedfellows: Histories, Theories and Conversations in Collaborative Art Practices, red. Holly Crawford, The University Press of America, 2008

Claire Bishop: Sztuczne piekła. Sztuka partycypacyjna i polityka widowni, tłum. Jacek Staniszewski, Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2015

Nicolas Bourriaud, Estetyka relacyjna, tłum. Łukasz Białkowski, Kraków: MOCAK, 2012

Collectivism after Modernism. The Art of Social Imagination after 1945, red. Blake Stimson i Gregory Sholette,  The University of Minnesota Press, 2007

Charles Green, The Third Hand. Collaboration in Art from Conceptualism to Postmodernism, The University of Minnesota Press, 2001

Kultura Współczesna”, numer 2, 2013, “Sztuka współpracy”

Participation, red. Claire Bishop, Whitechapel Gallery, The MIT Press, 2006

 “Third Text”, volume 18, number 6, 2004, „Art And Collaboration”

 

 Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Polska sztuka romańska – europejski kontekst i lokalne zależności

Mgr Patrycja Waśkowiak

I semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenie: zaliczenie z notą

Konwersatorium poświęcone zostanie wybranym zagadnieniom z zakresu polskiej sztuki romańskiej i jej europejskiego kontekstu oraz podstawowym informacjom odnoszącym się do konserwacji i ochrony zabytków. Jego celem będzie zwrócenie uwagi uczestników na kwestię wpływów zewnętrznych i lokalnych powiazań, jaka przez dziesięciolecia badań zarysowała się w literaturze naukowej.

Poszczególne zajęcia dotyczyły będą różnych problemów, dla których każdorazowo punktem wyjścia będzie Tum pod Łęczycą. Rozpoczynając od tamtejszej kolegiaty i kontekstu historycznego, w którym powstała, poruszymy tematy związane z m.in. architekturą katedralną i benedyktynów w Polsce, budowlami czasu rozbicia dzielnicowego i związanego z tym problemu mecenatu możnowładczego. Zmierzymy się także z bardziej szczegółowymi zagadnieniami, takimi jak empory zachodnie w budownictwie romańskim i założenia dwuchórowe. Ponadto dotkniemy zagadnień związanych z rzeźbą (m.in. nagrobną i architektoniczną), jej motywami ikonograficznymi i proweniencją oraz malarstwem tamtego okresu i rolą koloru w architekturze.

Istotną częścią zajęć, na którą poświęcony zostanie osobny blok będzie historia podstawowych doktryn konserwacji i ochrony zabytków. Posłuży nam ona do namysłu nad autentycznością zachowanych obiektów. Zastanowimy się na ile istniejąca do dziś substancja zabytków nieruchomych jest oryginalna, a na ile jest współczesnym konceptem. Jeżeli zaś chodzi o zabytki ruchome poruszymy problem ich dekontekstualizacji w kościelnych wnętrzach.

Warunkiem zaliczenia zajęć będzie: obecność, przygotowanie krótkiej wypowiedzi na wybrany temat (lista zagadnień zostanie podana uczestnikom na zajęciach), aktywne uczestnictwo w dyskusji oraz kolokwium końcowe.

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Nauka i sztuka nowoczesna

Mgr Łukasz Rozmarynowski

I semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenie: zaliczenie z notą

Zajęcia poświęcone będą szeroko pojętym związkom między nauką a sztuką nowoczesną. Ich celem jest zapoznanie uczestników z różnorodnością metod i praktyk artystycznych, odwołujących się do idei z zakresu nauk ścisłych.

Dwa pierwsze zajęcia będą miały charakter wprowadzający. Uczestnicy dowiedzą się, jak pojmowana była relacja między naukami ścisłymi a sztuką na przestrzeni dziejów oraz jakie są istotne różnice między tymi dwoma obszarami kulturowej działalności człowieka. Zarysowana zostanie także refleksja na temat istnienia wspólnego pola dla nauk ścisłych i sztuki oraz możliwości przełamania tego na pozór dychotomicznego podziału w obrębie strategii artystycznych. Tym samym zasygnalizowany zostanie obszar refleksji metodologicznej, uwzględniający koegzystencję nauki i sztuki. Na kolejnych zajęciach zostaną omówione poszczególne zagadnienia problemowe. Pierwsza część każdego spotkania poświęcona będzie prezentacji przez prowadzącego wybranego problemu (w sposób przystępny dla studenta kierunku humanistycznego) i nakreśleniu dziejów mierzenia się z tym problemem przez artystów różnych epok. Druga część spotkania przewidziana będzie na omówienie istotności zarysowanego problemu dla wybranych realizacji artystycznych i postaw ich nowoczesnych twórców. W tej części uczestnicy będą mieli okazję wziąć udział w dyskusji nad omawianym zagadnieniem.

Przykładowe tematy poszczególnych zajęć: złota proporcja jako element kanonu estetycznego; estetyczny wymiar parkietażu; perspektywa linearna jako naukowy schemat widzenia świata; geometrie nieeuklidesowe i ich wpływ na sztukę awangardową; zagadnienia ruchu, interakcji i sterowania w sztuce kinetycznej; złudzenia optyczne w wizualizmie; elementy logiki formalnej w konceptualizmie; geometria fraktalna i chaos deterministyczny jako inspiracje w sztuce współczesnej; architektura parametryczna; maszyna cyfrowa jako medium sztuki.

Proponowana forma zaliczenia: kolokwium wizualno-problemowe.

 

Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Rzym barokowy 1570 – 1750. Miejsca – instytucje – ludzie

prof. dr hab. Tadeusz J. Żuchowski

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Cezury wykładu wyznaczają lata zakończenia prac dwóch rzymskich budowli jezuickiego Il Gesu i maltańskiego S. M. del Priorato. Podczas wykładu zostaną omówione różnorodne zjawiska, instytucje i osoby których obecność w barokowym Rzymie rozstrzygnęła o artystycznym obliczu miasta. Jest to wykład o mieście, gdzie sztuka barokowa się uformowała i gdzie w czystej postaci trwała najdłużej. Z tego powodu sztukę rzymską tego czasu można uznać za paradygmat sztuki barokowej w ogóle i często do zjawisk zachodzących w Wiecznym Mieście i dzieł tam powstałych sprowadzały się podstawowe kryteria określające barok. Takie spojrzenie na zjawiska artystyczne pozwala nie tylko poznać specyfikę Rzymu i sztuki barokowej, ale także zbudować wzór do patrzenia na sztukę barokową w innych częściach Europy.

Planowane wykłady:

Rzym jubileuszowy – czas w Rzymie

Barokowa urbanistyka, kartografia i widoki Wiecznego Miasta (2)

Filip Nereusz i nowa religijna topografia Rzymu (2)

Artystyczna topografia Rzymu, domy i warsztaty artystów

Polityczna topografia Rzymu (2)

O rodach rzymskich

Mecenasi

Barberini – rezydencja

Barokowy Rzym starożytny

Uroczystości

Akademia św. Łukasza

Barokowe polonica rzymskie

Forma zaliczenia – rozmowa

Wybrana literatura:  Art. In Rome in eighteenth Century, kat. wyst., Philadelphia Museum of Art. And Museum of Fine Arts Huston, 2000; Barock im Vatikan – Kunst und Kultur im Rom der Päpste II (1572-1676), kat.wyst., Bonn-Berlin 2006; Kazimierz Chłędowski, Rzym, ludzie baroku, I wyd. pol. 1912 (wiele wydań); Vincenzo Forcella, Spectacula, ossia caroselli, tornei, cavalcate e ingressi trionfali, Milano 1896 (repr. anastat. 1975); Torgil Magnuson, Rome in the age of Bernini, vol. 1-2, Stockholm 1982-1986; Jennifer Montagu, Roman Baroque Sculpture: The Industry of Art, Yale University Press, 1992 Ludwig Freiherr von Pastor: Geschichte der Päpste seit dem Ausgang des Mittelalters, vol. 8-16.1, Herder, Freiburg i.Br. 1886–1933 (wersja włoska i angielska); Claudio Rendina, La grande guida dei monumenti di Roma, Roma 20103.

 

 Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Średniowieczne pomniki nagrobne w Polsce

dr Adam Soćko

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenie: zaliczenie z notą

Zajęcia typu konwersatoryjnego poświęcone będą rozpoznaniu przez studentów zasad reprezentacyjnych pochówków w sztuce polskiego średniowiecza. W trakcie zajęć przedstawiona zostanie po krótce tradycja kształtowania się pochówku – od słynnej inskrypcji z katedry gnieźnieńskiej, poprzez skromne płyty grobów z rytym motywem krzyża, aż po model nagrobka tumbowego. Omówione zostaną także pokrewne formie nagrobkowej artystyczne formy komemoracji osób świeckich – jak płyta wiślicka i posąg Salomei Głogowskiej z tamtejszej kolegiaty. Mniej znane polskie zabytki (płyta nagrobna z Wiślicy, płyty z kościoła „B” na Wawelu, z kolegiaty w Kaliszu czy z Tumu). Okres romańskiej plastyki komemoratywnej zostanie omówiony w kontekście analogicznych zjawisk obecnych głownie w sztuce niemieckiej i czeskiej. Z kolei nagrobki epoki gotyku prezentowane będą w systemie krótkich referatów studentów, którzy przedstawią stan badań i główne wątki problemowe w badaniach nad poszczególnymi pomnikami. Oprócz słynnego nagrobka Henryka Probusa oraz grobowców królewskich na Wawelu w sztuce ziem polskich wskazać można szereg innych, nie mniej intrygujących zabytków, które stać się mają tematem rozważań i dyskusji podejmowanej w toku tych zajęć. Prowokować do nich będą: nagrobek Jana z Czerniny w Rydzynie, wybrane nagrobki Piastów śląskich, nagrobek świętego Wojciecha w Gnieźnie, płyta nagrobna Arnolda Lischorena z Chełmna, ale i szereg zabytków późnego gotyku: pomnik nagrobny Fryderyka Jagiellończyka, nagrobki spiżowe w Poznaniu, Gnieźnie i Krakowie. Zajęcia wymagają znacznego zaangażowania uczestników w dyskusję, a zatem także w proces rozpoznania materii dotykanych zjawisk. Orientacja historyczna będzie bardzo mile widziana. Celem zajęć będzie wspólne wypracowanie obserwacji dotyczących tego co wspólne w plastyce średniowiecznych pomników nagrobnych w Polsce i tych zjawisk, które zasługują na wyodrębnienie jako najciekawsze i oryginalne.

Forma zaliczenia:

  1. Przygotowanie referatu
  2. Zaliczenie kolokwium podsumowującego omówiony materiał

 

 Wybrane zagadnienia z dziejów sztuki – konwersatorium: Fotografia i film w sztuce I połowy XX wieku

dr Dorota Łuczak

II semestr, 30 godz.

3 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

 

Zorganizowana w 1929 roku w Stuttgarcie międzynarodowa wystawa „Film und Foto” stanowiła najistotniejszą prezentację fotografii i filmu w Europie w okresie międzywojennym, a jej echo wybrzmiało również w Stanach Zjednoczonych. Koncepcja ekspozycji zasadzała się na ideach Nowego widzenia, które w sposób znaczący przekraczały założenia formalne i estetyczne. Postawa teoretyków i praktyków Nowego widzenia związana była z określonym myśleniem o miejscu i roli fotografii oraz filmu w utopijnym projekcie modernizacji społeczeństwa. Fotografia i film w rękach artystów stawała się niezwykle silnym środkiem wyrazu, dziełem pozbawionym aury i otwartym na recepcję przez szerokie masy – jak diagnozował Walter Benjamin. Wystawa „Film und Foto” będzie punktem wyjścia dla podejmowanych w trakcie zajęć tematów: zmiany statusu mediów światłoczułych, ich eksperymentalnego wykorzystania oraz różnorakich, choć wyrastających z tych samych podwalin, sposobów ich eksploatacji. W obszarze wspólnych studiów pojawi się między innymi: twórczość L. Moholy-Nagy’a – najważniejszego teoretyka Nowego widzenia; fotomontaż dadaistyczny; niemiecki film ekspresjonistyczny, film eksperymentalny H. Richtera; fotografia, fotomontaż i film w kręgu artystów z ZSRR (m.in. A. Rodczenko, D. Wiertow, S. Eisenstein); fotografia i film surrealistyczny; ale także – w nawiązaniu do tych praktyk – twórczość polskich artystów S. i F. Themersonów oraz polski fotomontaż. Obserwując pod lupą materiał historyczny uczestnicy zapoznają się z awangardowymi strategiami artystycznymi, poddadzą pod dyskusję relację pomiędzy praktyką fotograficzną i filmową a szerzej zakreślanym programem awangardy, analizować będą zmiany zachodzące w percepcji i funkcji sztuki pod wpływem „nowych” mediów. Cykl zajęć zakończy wspólna próba odpowiedzi na pytanie o funkcje nowych mediów w realizowaniu antropologicznego projektu nowego człowieka, który stał u podstaw awangardowych postulatów.

             

Zajęcia będą miały charakter konwersatoryjny. Każdy z uczestników będzie zobowiązany do przygotowania referatu, a także do udziału w dyskusji w oparciu o teksty źródłowe. Zajęcia stanowią uzupełnienie wykładu kursowego z historii sztuki nowoczesnej.

 

Forma zaliczenia: przygotowanie referatu, udział w dyskusji.

Wybrana literatura:

Albers and Moholy-Nagy from the Bauhaus to the New World, katalog wystawy, pod red. A. Borchardta-Hume’a, Tate Modern, London 2006

Bauhaus, pod red. J. Fiedler, P. Feierabenda, Cologne 2000

Photography in the Modern Era: European Documents and Critical Writings, 1913 – 1940, pod red. Ch. Phillipsa, New York 1989

Benjamin W., Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej, tłum. Janusz Sikorski, [w:] tenże, Twórca jako wytwórca, pod red. H. Orłowskiego, Poznań 1975, s. 66-105

Dalle Vacche A., Cinema and Painting: How Art Is USed in Film, Austin 1996

Fineman M., Ecce Homo Prostheticus, „New German Critique”, 1999, No. 76, s. 85-114

Biro M., The Dada Cyborg: Visions of the New Human in Weimar Berlin, Minneapolis 2009

Krauss R., Oryginalność awangardy i inne mity modernistyczne, tłum. M. Szuba, Gdańsk 2011

Piotrowski P., Artysta między rewolucją i reakcją: studium z zakresu etycznej historii sztuki awangardy rosyjskiej, Poznań 1993

Sitney P. A., Image and Title in Avant-Garde Cinema, „October”, Winter 1979, Vol. 11, s. 97-112

Taborska A., Spiskowcy wyobraźni. Surrealizm, Gdańsk 2007

Turvey M., Vertov: Between the Organism and the Machine, „October”, Summer 2007, Vol. 121, s. 5-18