Moduły specjalizacyjne

Moduł specjalizacyjny: Krytyka artystyczna
prof. UAM dr hab. Piotr Juszkiewicz
I semestr, moduł 60 godz.: 30 godz. wykładu, 30 godz. seminarium specjalizacyjnego 8 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą
Debiut pisarski dzisiejszego krytyka sztuki wypada zwykle bardzo wcześnie i nie jest zwykle specjalnie trudny, w sensie znalezienia miejsca na publikację oraz redaktora chętnego do zaakceptowania takiej publikacji. Wielu z Państwa ma prawdopodobnie taki debiut już za sobą. Prawdopodobnie towarzyszy mu też jednak cały szereg pytań i wątpliwości ważnych dla kolejnych pisanych przez Państwa tekstów o sztuce, pytań o cel pisania, a więc o główną pisarską motywację, pytań o miejsce, w którym się pisze i z którego się pisze, a więc pytań dotyczących funkcji jaką wyznaczamy dla tekstu, pozycji z jakiej przekonujemy kogoś do naszych upodobań i przekonań oraz wątpliwości związanych z naszą rolą w olbrzymiej machinie artystycznego przemysłu produkującej artystyczne hierarchie, medialne gwiazdy, relacje władzy i spore pieniądze. Zapraszam Państwa na zajęcia, w trakcie których proponuję po pierwsze wspólny namysł nad próbą zdefiniowania tej dziedziny komentowania sztuki, jaką jest krytyka, zrozumienia jej genezy i związków z całym artystycznym systemem dystrybucji dzieł i ich wartości, którego jest ona zawsze elementem, by w sposób świadomy móc dokonywać wyboru własnej pozycji, odpowiadając na pytanie – dlaczego pisać? Po drugie proponuję wspólny namysł nad historycznymi realizacjami krytycznymi, by przyjrzeć się pisarskim rozwiązaniom obecnym w  konkretnych tekstach krytyków XVIII, XIX i XX wiecznych, by móc odpowiedzieć na pytanie – jak pisano? Po trzecie proponuję wspólne analizy tekstów z naciskiem na teksty współcześnie publikowane w pismach o sztuce, by odpowiedzieć na pytanie – jak pisać samemu? I to nie tylko w sensie retorycznej skuteczności, czy też warsztatowej sprawności, o czym także będzie mowa, ale w sensie świadomej decyzji wiążącej przemyślenia dotyczące pojmowania własnej roli, sensu sztuki i potrzeby o niej rozmowy z myśleniem w kategoriach konsekwentnego w swym kształcie tekstu. Warunkiem zaliczenia obu semestrów jest krótka praca pisemna powiązana tematycznie z zasadniczą problematyką zajęć – odpowiednio w I semestrze nakierowanych na kwestie mechanizmów artystycznego świata, w II na zagadnienia semantyki i morfologii krytycznych tekstów. 

Zalecana literatura:
• Badania nad krytyką literacką, Wrocław 1974.
• Badania nad krytyką literacką. Seria druga, Wrocław 1984.
• J. Sławiński, Funkcje krytyki literackiej, w: Z historii i teorii literatury. Prace poświęcone V międzynarodowemu kongresowi Slawistów w Sofii, Wrocław 1963.
• Współczesne problemy krytyki artystycznej, Wrocław 1973 .
• M. Porębski, Pożegnanie z krytyką, Kraków 1966; Rola krytyki w: idem, Ikonosfera, Warszawa
1972; Krytycy i metoda, w: Badania nad krytyką literacką. Seria druga, op. cit
• C.,H.White, Canvases and Carriers. Institutional Change in the French Painting World, New York 1965.
• R. Barthes, Krytyka i prawda, przeł. M. Błońska, w: Współczesna teoria badań literackich za granicą, t II, Kraków 1976.
• R. Wrigley, The Origins of French Art Criticism, Oxford 1995.
• T. E. Crow, Painters and Public Life in Eighteenth-Century Paris, New Haven &London, 1985.
• A Roger Fry Reader, ed. Ch. Reed, Chicago 1996.
• C. Greenberg, The Collected Essays and Criticism, ed. J. O’ Brian, Chicago 1986.
• B. O’Doherty, Inside the White Cube. The Ideology of the Gallery Space, Santa Monica 1986.
• P. Mainardi, The End of the Salon. Art and the State in the Early Third Republic, Cambridge 1993.
• R. Moulin, The French Art Market: a Sociological View, New Brunswick 1987.
• R. Jensen, Marketing Modernism in the fin de siecle Europe, Princeton 1994.
• M. C. Fitzgerald, Making Modernism. Picasso and the Creation of the Market for 20th Art,
• M. Gee, Dealers, Critics and Collectors of Modern Painting: Aspects of the Parisian Art Market
between 1910 and 1930, New York 1981.
• P. Mathews, Aurier’s Symbolist Art Criticism and Theory, Ann Arbor 1986.
• D. Robson, Prestige, Profit and Pleasure. New York in 1949 and 1950s, New York 1995
• Piotr Juszkiewicz, Od rozkoszy historiozofii do gry w nic. Polska krytyka artystyczna czasu odwilży,
Poznań 2005.
• Z dziejów polskiej krytyki i teorii sztuki, t. 1, Myśli o sztuce w okresie romantyzmu, opr. E. Grabska,
S. Morawski, t. 2, Spór o rację bytu polskiej sztuki narodowej (1857-1891), opr. I. Jakimowicz,
Warszawska krytyka artystyczna (1875-1890), opr. A. Porębska, Warszawa 1961
• Teksty o malarzach. Antologia polskiej krytyki artystycznej 1890-1918, red. W. Jaworska, W. Juszczak, Wrocław 1976.
• H. Morawska, Francuscy pisarze i krytycy o malarstwie 1820-1876, t 1. W poszukiwaniu nowoczesności, t. 2. Antologia. Romantyzm, t. 3. Antologia. Realizm, Warszawa 1977
• Moderniści o sztuce, opr. E. Grabska, Warszawa 1971.
• Teoretycy, artyści i krytycy o sztuce 1700-1870, opr. E. Grabska, M. Poprzęcka, Warszawa 1974.

Moduł specjalizacyjny: Wystawiennictwo
prof. UAM dr hab. Agata Jakubowska, dr Filip Lipiński i pracownicy Centrum Kultury Zamek w Poznaniu
II semestr, moduł 60 godz.: 30 godz. wykładu, 30 godz. seminarium specjalizacyjnego
8 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą
Na moduł ten składają się dwa bloki zajęć. Pierwszy, prowadzony przez dr hab. Agatę Jakubowska prof. UAM i dr. Filipa Lipińskiego, będzie poświęcony mechanizmom tworzenia oraz funkcjonowania wystaw muzealnych. Poznamy dzieje nowoczesnego muzeum sztuki i  historię praktyk wystawienniczych. Następnie pracować będziemy nad znaczeniem przestrzeni muzealnej, doboru eksponatów, identyfikacji wizualnej itp. Podejmiemy dyskusję na temat roli kuratora, zmieniającej się pozycji odbiorcy, a także modeli muzealnych/galeryjnych programów edukacyjnych. Podczas tej części spotkań, przedmiotem naszej refleksji będzie zarówno wiedza historyczna, teksty teoretyczne z zakresu studiów nad muzeami i wystawami, jak i przykłady wystaw z instytucji muzealnych i galerii. Drugi blok zajęć odbędzie się w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu. Jego celem jest zapoznanie studentów ze specyfiką pracy w  publicznej instytucji kultury oraz zadaniami jakie czekają w niej na historyków sztuki. Spotkania te zostaną podzielone nadwa rodzaje: zajęcia z pracownikami CK ZAMEK, podczas których podjęte zostaną wybrane aspekty pracy w  instytucji oraz uczestnictwo w  określonych wydarzeniach połączone z dyskusją. Zaliczenie: obecność na zajęciach i aktywny w nich udział; projekt wystawy przeznaczonej do konkretnego miejsca; krótki tekst związany z  wybranym aspektem pracy historyka sztuki (np. ulotka promocyjna, scenariusz zajęć edukacyjnych) (realizowane w CK Zamek).

Wybrana literatura:
• Altshuler Bruce, Exhibitions that Made the History of Art, tom 1 i 2, Londyn 2009, 2013
• Dean David, Museum Exhibition. Theory and Practice, Londyn-Nowy Jork 1996.
• Display. Stategie wystawiania, red. M. Hussakowska, E. M. Tatar, Kraków 2012
• Charlotte Klonk, Spaces of Experience. Art Gallery Interiors from 1800 to 2000, New Haven, 2009
• Andrew McClellan, The Art Museum. From Boullée to Bilbao, University of California Press, 2008
• Museum after Modernism: strategies of engagement, red. G. Pollock, J. Zemans, Londyn-Nowy
Jork 2007.
• Muzeum Sztuki. Antologia, red. M. Popczyk, Kraków 2005.
• Griselda Pollock, Encounters in the Virtual Feminist Museum. Time, Space and the Archive, New
York 2007
• Protections. This is Not an Exhibition, red. Peter Pakesch i in., Kolonia 2006
• Reshaping museum space: architecture, design, exhibitions, red. Suzanne MacLeod, Routledge,
2005
• Thinking about Exhibitions, red. B. Ferguson, R. Greenberg, S. Nairne, Londyn – Nowy Jork 2005
• The two art histories : the museum and the university, red. Charles W. Haxthausen, Sterling and
Francis Clark Art Institute, 2002