Moduły specjalizacyjne

 Moduł specjalizacyjny: Konserwatorstwo: dzieło sztuki, architektura, miasto

prof. UAM dr hab. Piotr Korduba, dr Mirosław Wachowiak (UMK Toruń), dr Tomasz Ratajczak, mgr Piotr Libicki, pracownicy MNP, MKZ i WUOZ

I semestr, moduł 60 godz.: 30 godz. wykładu, 30 godz. seminarium specjalizacyjnego

8 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą (na podstawie pracy pisemnej)

Zajęcia poświęcone są szeroko rozumianym zagadnieniom konserwatorskim dotyczącym zarówno dzieł sztuki (malarstwa i rzeźby), rzemiosła artystycznego, jak i architektury i miejskich zespołów architektoniczno-urbanistycznych. Będą dotyczyły zagadnień teoretycznych oraz praktyki konserwatorskiej, a także posłużą zapoznaniu się z pracami służb konserwatorskich wraz z elementami ich prawnych regulacji. Celem zajęć jest więc przedstawienie współczesnych problemów z jakimi w kontakcie z zabytkami ruchomymi i nieruchomymi spotykamy się w obecnej Polsce, z uwzględnieniem szerszego europejskiego kontekstu, a także stosowanych w świecie praktyk, technik i technologii związanych z ich zachowaniem i konserwacją. Zajęcia będą prowadzili zewnętrzni specjaliście z różnych dziedzin, a także część pracowników Instytutu i będą miały one zarówno charakter gabinetowy jak i terenowy. Spotkania będą podzielone na dwa zasadnicze bloki. W ramach pierwszego zajęcia poprowadzi między innymi dr. Mirosław Wachowiak z Zakładu Konserwacji i Restauracji Sztuki Nowoczesnej UMK oraz pracownicy Muzeum Narodowego w Poznaniu w pracowniach konserwacji tej placówki. W ramach drugiego bloku, poświęconego sprawom konserwacji architektury i przestrzeni miasta jako zadaniu konserwatorskiemu, uczestnicy wezmą udział w spotkaniach z Piotrem Libickim (Plastykiem Miejskim Poznania) oraz pracownikami miejskiego i wojewódzkiego Urzędu Konserwatora Zabytków. Pozostałe zajęcia poprowadzą pracownicy Instytutu.

Zaliczenie: praca pisemna na wybrany temat; jego wybór będzie również możliwy w porozumieniu z pracownikami Muzeum Narodowego w Poznaniu, Urzędu Miasta Poznania i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i tym samym będzie mógł dotyczyć zagadnień aktualnie realizowanych przez te instytucje. 

Wybrana literatura:

Acta Universitatis Niolai Copernici, Zeszyty Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa, XXXVI, Toruń 2008.

Alexander, Język wzorców. Miasta, budynki, konstrukcja, Gdańsk 2008.

Anfam, M. Beal, E. Bowes, Techniki wielkich mistrzów malarstwa, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 2006.

Bandarin, R. van Oers, The historic urban landscape: managing heritage in an urban century, Chichester 2012.

Dettloff, Odbudowa i restauracja zabytków architektury w Polsce w latach 1918-1930, Kraków 2007

Dziedzictwo obok mnie – poradnik zarządzania dziedzictwem w gminach, red. A. Chabiera, A. Kozioł, B. Skaldawski, Warszawa 2016.

Earth, Art and the Invention of Color, London 2008.

Gage, Kolor i kultura: teoria i znaczenie koloruod antyku do abstrakcji, Kraków 2008.

Gehl, Miasta dla ludzi, Kraków 2014.

Gehl, Życie między budynkami, Łódź 2017.

Geschichte Bauen. Architektonische Rekonstruktion und Nationenbildung vom 19. Jahrhundert bis heute, A. Bartetzky (Hg.), Wien-Köln 2017.

Jacobs, Śmierć i życie wielkich miast Ameryki, Warszawa 2014.

Kier, Architektura wspólnoty, Gdańsk 2011.

Leksykon prawa ochrony zabytków, red. K. Zeidler, Warszawa 2010.

Lossos, Techniki malarskie, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1991.

Majewski, Ideologia i konserwacja. Architektura zabytkowa w Polsce w czasach socrealizmu, Warszawa 2009.

Małachowicz, Konserwacja i rewaloryzacja architektury w zespołach i krajobrazie, Wrocław 1994.

Miasto na plus. Eseje o polskich przestrzeniach publicznych, Kraków 2017.

Montgomery, Miasto szczęśliwe. Jak zmienić nasze życia zmieniając nasze miasta, Kraków 2015.

Problemy konserwacji i badań zabytków architektury, red. A. Kociałkowska, Gdańsk 2008.

Rzepińska, Historia koloru, t. 2, Warszawa 1989.

Rymaszewski, Polska ochrona zabytków, Warszawa 2005.

Sadik-Khan, S. Solomonow, Walka o ulice. Jak odzyskać miasto dla ludzi, Kraków 2017

Stare Miasto w Poznaniu. Zniszczenia-odbudowa-konserwacja, red. I. Błaszczyk, Poznań 2017.

Springer, Miasto Archipelag, Kraków 2016.

Springer, Wanna z kolumnadą, Wołowiec 2013.

Zabytki wspólne dziedzictwo. Poradnik Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, red. S. Teofiluk, D. Mikosz, Warszawa 2017.

Zamki w ruinie – zasady postępowania konserwatorskiego, red. B. Szmygin, P. Molski, Warszawa-Lublin 2012.

 

 Moduł specjalizacyjny: Krytyka artystyczna

prof. UAM dr hab. Piotr Juszkiewicz

II semestr, moduł 60 godz.: 30 godz. wykładu, 30 godz. seminarium specjalizacyjnego

8 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

 

Debiut pisarski dzisiejszego krytyka sztuki wypada zwykle bardzo wcześnie i nie jest zwykle specjalnie trudny, w sensie znalezienia miejsca na publikację oraz redaktora chętnego do zaakceptowania takiej publikacji. Wielu z Państwa ma prawdopodobnie taki debiut już za sobą. Prawdopodobnie towarzyszy mu też jednak cały szereg pytań i wątpliwości ważnych dla kolejnych pisanych przez Państwa tekstów o sztuce, pytań o cel pisania, a więc o główną pisarską motywację, pytań o miejsce, w którym się pisze i z którego się pisze, a więc pytań dotyczących funkcji jaką wyznaczamy dla tekstu, pozycji z jakiej przekonujemy kogoś do naszych upodobań i przekonań oraz wątpliwości związanych z naszą rolą w olbrzymiej machinie artystycznego przemysłu produkującej artystyczne hierarchie, medialne gwiazdy, relacje władzy i spore pieniądze.

Zapraszam Państwa na zajęcia, w trakcie których proponuję po pierwsze wspólny namysł nad próbą zdefiniowania tej dziedziny komentowania sztuki, jaką jest krytyka, zrozumienia jej genezy i związków z całym artystycznym systemem dystrybucji dzieł i ich wartości, którego jest ona zawsze elementem, by w sposób świadomy móc dokonywać wyboru własnej pozycji, odpowiadając na pytanie – dlaczego pisać? Po drugie proponuję wspólny namysł nad historycznymi realizacjami krytycznymi, by przyjrzeć się pisarskim rozwiązaniom obecnym w konkretnych tekstach krytyków XVIII, XIX i XX wiecznych, by móc odpowiedzieć na pytanie – jak pisano? Po trzecie proponuję wspólne analizy tekstów z naciskiem na teksty współcześnie publikowane w pismach o sztuce, by odpowiedzieć na pytanie – jak pisać samemu? I to nie tylko w sensie retorycznej skuteczności, czy też warsztatowej sprawności, o czym także będzie mowa, ale w sensie świadomej decyzji wiążącej przemyślenia dotyczące pojmowania własnej roli, sensu sztuki i potrzeby o niej rozmowy z myśleniem w kategoriach konsekwentnego w swym kształcie tekstu.

 

Warunkiem zaliczenia obu semestrów jest krótka praca pisemna powiązana tematycznie z zasadniczą problematyką zajęć – odpowiednio w I semestrze nakierowanych na kwestie mechanizmów artystycznego świata, w II na zagadnienia semantyki i morfologii krytycznych tekstów

 

Zalecana literatura:

Badania nad krytyką literacką, Wrocław 1974.

Badania nad krytyką literacką. Seria druga, Wrocław 1984.

Sławiński, Funkcje krytyki literackiej, w: Z historii i teorii literatury. Prace poświęcone V międzynarodowemu kongresowi Slawistów w Sofii, Wrocław 1963.

Współczesne problemy krytyki artystycznej, Wrocław 1973 .

Porębski, Pożegnanie z krytyką, Kraków 1966; Rola krytyki w: idem, Ikonosfera, Warszawa 1972; Krytycy i metoda, w: Badania nad krytyką literacką. Seria druga, op. cit

,H.White, Canvases and Carriers. Institutional Change in the French Painting World, New York 1965.

Barthes, Krytyka i prawda, przeł. M. Błońska, w: Współczesna teoria badań literackich za granicą, t II, Kraków 1976.

Wrigley, The Origins of French Art Criticism, Oxford 1995.

E. Crow, Painters and Public Life in Eighteenth-Century Paris, New Haven &London, 1985.

A Roger Fry Reader, ed. Ch. Reed, Chicago 1996.

Greenberg, The Collected Essays and Criticism, ed. J. O’ Brian, Chicago 1986.

O’Doherty, Inside the White Cube. The Ideology of the Gallery Space, Santa Monica 1986.

Mainardi, The End of the Salon. Art and the State in the Early Third Republic, Cambridge 1993.

Moulin, The French Art Market: a Sociological View, New Brunswick 1987.

Jensen, Marketing Modernism in the fin de siecle Europe, Princeton 1994.

C. Fitzgerald, Making Modernism. Picasso and the Creation of the Market for 20th Art,

Gee, Dealers, Critics and Collectors of Modern Painting: Aspects of the Parisian Art Market between 1910 and 1930, New York 1981.

Mathews, Aurier’s Symbolist Art Criticism and Theory, Ann Arbor 1986.

Robson, Prestige, Profit and Pleasure. New York in 1949 and 1950s, New York 1995

Piotr Juszkiewicz, Od rozkoszy historiozofii do gry w nic. Polska krytyka artystyczna czasu odwilży, Poznań 2005.

Z dziejów polskiej krytyki i teorii sztuki, t. 1, Myśli o sztuce w okresie romantyzmu, opr. E. Grabska, S. Morawski, t. 2, Spór o rację bytu polskiej sztuki narodowej (1857-1891), opr. I. Jakimowicz, Warszawska krytyka artystyczna (1875-1890), opr. A. Porębska, Warszawa 1961

Teksty o malarzach. Antologia polskiej krytyki artystycznej 1890-1918, red. W. Jaworska, W. Juszczak, Wrocław 1976.

Morawska, Francuscy pisarze i krytycy o malarstwie 1820-1876, t 1. W poszukiwaniu nowoczesności, t. 2. Antologia. Romantyzm, t. 3. Antologia. Realizm, Warszawa 1977

Moderniści o sztuce, opr. E. Grabska, Warszawa 1971.

Teoretycy, artyści i krytycy o sztuce 1700-1870, opr. E. Grabska, M. Poprzęcka, Warszawa 1974.

 

 Moduł specjalizacyjny: Wystawiennictwo

prof. UAM dr hab. Agata Jakubowska i pracownicy Centrum Kultury Zamek w Poznaniu

II semestr, moduł 60 godz.: 30 godz. wykładu, 30 godz. seminarium specjalizacyjnego

8 pkt. ECTS

Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

 

Pierwsza część zajęć, prowadzona przez dr hab. Agatę Jakubowska prof. UAM, będzie poświęcona mechanizmom tworzenia oraz funkcjonowania wystaw muzealnych. Poznamy dzieje nowoczesnego muzeum sztuki i historię praktyk wystawienniczych. Następnie pracować będziemy nad zrozumieniem znaczenia przestrzeni muzealnej, doboru eksponatów, identyfikacji wizualnej itp. Podejmiemy dyskusje na temat roli kuratora, zmieniającej się pozycji odbiorcy, a także modeli muzealnych/galeryjnych programów edukacyjnych. Podczas tej części spotkań, przedmiotem naszej refleksji będzie zarówno wiedza historyczna, teksty teoretyczne z zakresu studiów nad muzeami i wystawami, jak również przykłady wystaw z instytucji muzealnych i galerii.

Druga część zajęć będzie miała charakter praktyczny i opierać się będzie na współpracy Instytutu Historii Sztuki z Centrum Kultury Zamek w Poznaniu. Jej celem jest zapoznanie studentów ze specyfiką pracy w publicznej instytucji kultury oraz zadaniami jakie czekają w niej na historyków sztuki. Spotkania zostaną podzielone na dwa rodzaje: zajęcia z pracownikami CK ZAMEK, podczas których podjęte zostaną wybrane aspekty pracy w instytucji oraz uczestnictwo w określonych wydarzeniach  połączone z dyskusją.

Zaliczenie: obecność na zajęciach i aktywny w nich udział. Dwie prace pisemne: 1. bądź analiza historycznej lub współczesnej wystawy sztuki, bądź projekt wystawy przeznaczonej do konkretnego miejsca (8-10 stron znormalizowanego maszynopisu); 2. krótki tekst związany z wybranym aspektem pracy historyka sztuki (np. ulotka promocyjna, scenariusz) [realizowane w CK Zamek]

 

Wybrana literatura:

Altshuler Bruce, Exhibitions that Made the History of Art, tom 1 i 2, Londyn 2009, 2013

Dean David, Museum Exhibition. Theory and Practice, Londyn-Nowy Jork 1996.

Stategie wystawiania, red. M. Hussakowska, E. M. Tatar, Kraków 2012

Charlotte Klonk, Spaces of Experience. Art Gallery Interiors from 1800 to 2000, New Haven, 2009

Museum after Modernism: strategies of engagement, red. Pollock, J. Zemans, Londyn-Nowy Jork 2007.

Muzeum Sztuki. Antologia, red. M. Popczyk, Kraków 2005.

This is Not an Exhibition, red. Peter Pakesch i in., Kolonia 2006

Thinking about Exhibitions, red. B. Ferguson, R. Greenberg, S. Nairne, Londyn- Nowy Jork 2005