Seminaria fakultatywne

Seminaria ogólne (I rok studiów II stopnia)

Seminarium ogólne: Od Okrągłego Stołu do katedry gnieźnieńskiej. Sztuka i literatura
prof. UAM dr hab. Jacek Kowalski
I-II semestr, 60 godz.
12 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: egzamin

Seminarium dotyczyć będzie wybranych zagadnień związanych ze sztuką dojrzałego i późnego średniowiecza w Europie i w Polsce. Prowadzący zaproponuje uczestnikom konkretne tematy. Zarazem pozostaje otwarty na pomysły badawcze uczestników seminarium, które nie muszą koniecznie mieścić się we wskazanym przez prowadzącego nurcie, ale wymagają jego zaaprobowania. Do zaliczenia konieczna jest znajomość podanych lektur, aktywny udział w zajęciach, przygotowanie konspektu pracy, następnie przedstawienie go podczas zajęć i zaakceptowanie przez prowadzącego (semestr I), wreszcie oddanie pracy pisemnej i jej i pozytywna ocena przez prowadzącego (semestr II). Znajomość języków obcych (francuski, niemiecki, angielski) mile widziana.

Seminarium ogólne: Zagadnienia ze sztuki starożytnej i wczesnochrześcijańskiej
prof. UAM dr hab. Tomasz Wujewski
I-II semestr, 60 godz.
12 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: egzamin

Przedmiotem seminarium są zagadnienia ze sztuki starożytnej i wczesnochrześcijańskiej (do VI wieku). Istnieje możliwość zadeklarowania przez studenta preferowanej tematyki, temat jednakże musi być doprecyzowany z uwzględnieniem aktualnych możliwości jego zrealizowania (dostępność przedmiotu badań i literatury). Dla studentów niezdecydowanych propozycje tematów do wyboru przedstawi prowadzący.

Warunki zaliczenia: w I semestrze warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach, aktywne uczestnictwo, przygotowanie pisemnej bibliografii wybranego przez siebie tematu, ustne zaprezentowanie zdobytej odnośnej wiedzy (częstotliwość zależeć będzie od liczby uczestników seminarium, lecz co najmniej 1 raz); w drugim semestrze każdy uczestnik przedstawi napisaną pracę seminaryjną i poprowadzi dyskusję nad nią; wszystkich obowiązuje obecność i aktywny udział; wymagane będzie szersze niż na dotychczasowych etapach studiowania zaznajomienie się z literatura fachową.

Seminarium ogólne: Arcydzieło. Wprowadzenie do badań
prof. dr hab. Tadeusz Żuchowski
I-II semestr, 60 godz.
12 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: egzamin

Zasadniczym celem planowanego seminarium będzie nauka warsztatu pisarskiego historyka sztuki w oparciu o badania nad arcydziełem (dziełem przełomowym, dzieła powszechnie znanym). Seminarium zakłada więc pracę z arcydziełami, obiektami ważnymi dla polskiej względnie powszechnej (z perspektywy europejskiej) historii sztuki. Istotnym warunkiem jest znajomość badanego dzieła z autopsji. Bez niej trudno o krytyczną ocenę dotychczasowej literatury i w następstwie sformułowanie propozycji badawczej. Wyjątek stanowią w tym zakresie badania ikonograficzne; w ich wypadku wystarczające mogą się okazać dobre jakościowo reprodukcje.
Tematy konkretnych prac zostaną uzgodnione na pierwszych spotkaniach seminaryjnych.
Monografia arcydzieła to w historii sztuki jeden z trudniejszych rodzajów tekstu naukowego. Zasadniczą trudność sprawia konieczność sprostania trzem kluczowym wyzwaniom.
1. rozpoznanie podstawowych kierunków i problemów badawczych;
2. zachowanie niezależnego stanowiska badawczego;
3. sformułowanie problemu badawczego.
W przypadku pierwszym kłopoty sprawiają dwie okoliczności.
W badaniach nad arcydziełem mamy do czynienia z bogatą ilościową literaturą, różnorodną zarówno pod względem metodologicznym jak i językowym. Oznacza to, że decydując się na badania arcydzieł, autor powinien dysponować określonymi kompetencjami metodologicznymi jak i językowymi.
Z wyzwaniem pierwszym połączone jest drugie. Badacz musi bowiem rozważyć dotychczasowe propozycje badawcze i odnieść się do nich z stosowną krytycznością, pozwalającą na sformułowanie problemu badawczego.
Problem badawczy powinien być sformułowany jasno i możliwie kompletnie. Ważne jest, żeby badane dzieło nie było traktowane jako ilustracja określonej koncepcji intelektualnej.
Uczestnicy seminarium będą poznawać zasady pisania tekstu naukowego dotyczącego jednego dzieła sztuki (konkretny obraz, rzeźba, budowla itp.) o bogatej literaturze przedmiotu. Efektem końcowym pracy podczas seminarium będzie tekst, którego objętość w wersji ostatecznej jest obliczany na 1 arkusz wydawniczy (ok. 21 stron/ 44 tys. znaków). Praca nad tekstem zaplanowana jest na dwa semestry.
W pierwszym semestrze uczestnicy przedstawiają wybrane do swoich studiów dzieło, omawiają główną literaturę przedmiotu oraz proponują – w oparciu o wnioski płynące z analizy dzieła i literatury przedmiotu – koncepcję pracy seminaryjnej (konspekt). Na podstawie wystąpień oraz przedłożonego konspektu zostanie wystawiona ocena.
W drugim semestrze, na podstawie trzech prezentacji zbudowanych w oparciu o konspekt, uczestnicy seminarium piszą pracę końcową, opatrzoną stosownymi odsyłaczami i spisami literatury. Ocena po drugim semestrze zostanie wystawiona na podstawie pracy końcowej i aktywności seminaryjnej.
Seminarium trwa dwa semestry.
Warunkiem zaliczenia semestru zimowego jest przedstawienie na seminarium w trakcie semestru konspektu pracy oraz przedłożenie go w wersji pisemnej z podaną literaturą. Tekst oddany powinien być napisany zgodnie z obowiązującymi regułami języka polskiego.
Warunkiem zaliczenia drugiego semestru jest spełnienie dwóch wymogów. Po pierwsze przedstawienie na seminarium co najmniej dwa razy wyników swoich badań, tj. szczegółowe zreferowanie jednego z kluczowych zagadnień pracy oraz zreferowanie całości pracy; po drugie oddanie pracy pisemnej o objętości ok. jednego arkusza wydawniczego, napisanej zgodnie z obowiązującymi regułami języka polskiego i z poprawnie zastosowanym aparatem badawczym (przypisy, podpisy pod ilustracje, podanie źródeł wykorzystanych materiałów).

Seminarium ogólne: Rzeźba po awangardzie
dr hab. Michał Haake
I-II semestr, 60 godz.
12 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: egzamin

Seminarium będzie poświęcone problematyce rzeźby współczesnej. Jednym z kluczowych dla niej odniesień pozostaje dziedzictwo dwudziestowiecznej awangardy. Na wybranych przez uczestników przykładach przeanalizowane zostaną sposoby jego recepcji: drogi rewizji lub kontynuacji.
Warunkiem zaliczenia jest aktywne uczestnictwo w zajęciach oraz przygotowanie tekstu spełniającego wymogi pracy naukowej.

Wybrana literatura:

J. Aplin, Eccentric objects. Rethinking sculpture in 1960s America, New Haven and London: Yale University Press 2012

Artyści o sztuce, opr. E. Grabska, H. Morawska, Warszawa: PWN 1977

G. Dziamski, Awangarda po awangardzie, Poznań: Humaniora 1995

G. Dziamski, Sztuka po końcu sztuki. Sztuka początku XXI wieku, Poznań: Arsenał 2009

A.Kotula, P. Krakowski, Rzeźba XIX wieku, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1980

Kotula A., Krakowski P., Rzeźba współczesna, Warszawa 1980

R. Krauss, Oryginalność awangardy I inne mity modernistyczne, przeł. M. Szuba, Gdańsk: słowo/ obraz terytoria 2011

R. Krauss, Passages in Modern Sculpture, Cambridge: The Mit Press 1981

K. Nesin, Cy Twombly. Things, New Haven and London: Yale University Press 2014

Skulptur. Von der Antike bis zur Gegenwart. 8. Jahrhundert v. Chr. bis 20. Jahrhundert, Hg. G. Duby, J-L., Daval, Köln / London / Madrid / New York / Paris / Tokyo 2002

W. Tucker, The Language of Sculpture, London: Thames and Hudson 1977

Orońsko. Kwartalnik Rzeźby.

Seminarium ogólne: Akt męski: pomiędzy historią i współczesnością
dr hab. Paweł Leszkowicz
I-II semestr, 60 godz.
12 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: egzamin

Celem seminarium jest wielostronne pogłębienie wiedzy o akcie męskim w całej historii sztuki, w oparciu o zalecane lektury i badania własne. Akt męski jest jednym z najstarszych i najważniejszych, a jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych i cenzurowanych gatunków w historii sztuki. Seminarium skupi się na akcie męskim analizowanym z perspektywy najnowszych wystaw i opracowań w historii sztuki. Dzieła wybranych artystów i artystek, najnowsze ekspozycje, różne metody interpretacji posłużą do przebadania tematyki aktu męskiego z wielu punktów widzenia i w oparciu o przykłady z różnych kontekstów historycznych i kulturowych. Sztandarowe dzieła w historii sztuki, posłużą jako inspiracja dla rozwinięcia szerszych znaczeń aktu męskiego w teraźniejszości i historii, inspirując studentów do właśnych badań szczegółowych. Seminarium pozwoli uczestnikom zrozumieć newralgiczne miejsce aktu męskiego w historii sztuki, jak i we współczesnej kulturze wizualnej oraz jego specyficzne implikacje estetyczne, erotyczne, ideologiczne i polityczne. Pomimo tego, że punktem wyjścia zajęć będzie współczesna i nowoczesna sztuka i teoria, studenci będą mieli możliwość badań nad aktem męskich w całej historii sztuki, łącznie ze sztuką antyczną, aby uzyskać pogłębione porównawcze podejście i szeroką perspektywę historyczną. Badania własne nad aktem męskim w sztuce polskiej będą szczególnie akcentowane.

Tematem badań będą takie zagadnienia jak:
-akt męski w tradycji klasycznej i chrześcijańskiej
-akt męski a historia historii sztuki
-teoria aktu męskiego
-akt męski a edukacja akademicka i studia z modela
-akt męski a problematyka cenzury sztuki i obsceniczności
-akt męski a sztuka ciała
-akt męski jako narzędzie władzy lub opozycji
-akt męski w sztuce totalitarnej i wolnościowej/emancypacyjnej
-akt męski pomiędzy pomnikiem i performance
-akt męski jako portret i autoportret
-akt męski w studiach nad seksualnością i w refleksji feministycznej nad aktem
-akt męski we współczesnej kulturze wizualnej: medialnej i filmowej
-współczesny renesans aktu męskiego

Warunkiem zaliczenia seminarium jest regularne uczestnictwo, przygotowanie kilku referatów oraz napisanie tekstu akademickiego na wybrany temat.

BIBLIOGRAFIA
Bordo, Susan, The Male Body, Farrar, Straus and Giroux, New York 1999.

Brugerolles Emmanuelle, Brunel Georges, Debrabant Camille, The Male Nude. Eighteenth-century Drawings from the Paris Academy , the Wallace Collection, London 2013.

Clark, Kenneth, Akt. Studium idealnej formy, przeł. Jacek Bomba, PWN, Warszawa 1998.

Clark, Toby, Art and Propaganda in the Twentieth Century, Harry N. Abrams , London 1997.

Cogeval Guy, Claude Arnaud, Philippe Comar, Charles Dantzig, eds. Masculin Masculin, Musée d’Orsay, Flammarion, Paris 2013.

Davis, Melody D., The Male Nude in Contemporary Photography, Temple University Press, Philadelphia 1991.

Hammer, Martin, The Naked Portrait, Scottish National Portrait Gallery, Edynburg 2007.

Jones, Amelia, Body Art. Performing the Subject, University of Minnesota Press, Minneapolis, London, 1998.

Leszkowicz, Pawel, Nagi mężczyzna. Akt męski w sztuce polskiej po 1945., Wydawnictwo UAM, Poznań 2012.

Natter Tobias G., Leopold Elisabeth, eds. Nude Men. From 1800 to the Present Day, Leopold Museum, Hirmer, Vienna 2012.

Potts, Alex, Flesh and the Ideal. Winckelmann and the origins of art history, Yale University Press, New Haven, London 1994.

Saslow, James, Pictures and Passions. A History of Homosexuality in the Visual Arts, Viking, New York 1999.

Wagner, Frank (red.), Eighth Square: Gender, Life, and Desire in the Visual Arts since 1960, Hatje Cantz Publishers, Berlin 2006.

Waller, Susan S., The Invention of the Model. Artists and Models in Paris, 1830-1870, Ashgate, Aldershot 2006.

Walters, Margaret, The Nude Male. A New Perspective, Penguin Books, New York 1978.

Weinberg, Jonathan, Male Desire. The homoerotic in American Art, Harry N.Abrams, New York 2004.