Wykład monograficzny

Jan Bołoz Antoniewicz – profesor historii sztuki, konserwator zabytków, atrybucjonista dzieł sztuki, organizator wystaw sztuki współczesnej
prof. UAM dr hab. Mariusz Bryl
I semestr, 30 godz.
3 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Wykład poświęcony jest Janowi Bołozowi Antoniewiczowi (1858-1922), jednemu z „ojców założycieli” polskiej historii sztuki. Bołoz Antoniewicz, pierwszy profesor historii sztuki na uniwersytecie lwowskim (w latach 1893-1922), ukształtował środowisko badaczy określane niekiedy mianem „lwowskiej szkoły historii sztuki”. Pełnił wiele ról: był badaczem sztuki (głównie włoskiego renesansu i XIX wieku), wykładowcą akademickim, konserwatorem zabytków, znawcą dzieł sztuki, prezesem lwowskiego TPSP, promotorem sztuki współczesnej i popularyzatorem nauki. Był ziemianinem, należał do szlacheckiego rodu spolszczonych Ormian. Wykład zaprezentuje sylwetkę uczonego w ujęciu zarówno chronologicznym (okres formowania się Bołoza jako badacza; poszczególne etapy jego kariery), jak i problemowym (ukazanie wielorakich pól działalności Bołoza). Wykład oparty jest na naukowej spuściźnie Bołoza oraz bogatym materiale archiwalnym, obejmującym m. in. obszerną korespondencję Bołoza.
Zaliczenie na ocenę będzie wystawiane po indywidualnej ustnej rozmowie (kolokwium) ze słuchaczami wykładu. Warunkiem zaliczenia jest wykazanie się podstawową znajomością przekazanej wiedzy i problemów poruszanych podczas wykładu.

Literatura:
Prace Bołoza ujęte w bibliografii: W. Podlacha, Spis prac Jana Bołoza Antoniewicza, „Prace Sekcji Historii Sztuki i Kultury”, t. I, z. I, Lwów 1924, s. 15-21

A. Małkiewicz, Historia sztuki na Uniwersytecie Lwowskim 1893-1939, [w:] Dzieje historii sztuki w Polsce. Kształtowanie się instytucji naukowych w XIX i XX w., pod red. A. Labudy, Poznań 1996; s. 58-73

M. Porębski, Historia sztuki wobec nauk filologicznych, „Folia Historiae Artium”, Seria Nowa, I, 1995, s. 9-15

W. Bałus, Historia sztuki wobec nauk historycznych, [w:] Dzieło sztuki: źródło ikonograficzne czy coś więcej?, red. M. Fabiański, Warszawa 2005, s. 37-44

U. Kowalczuk, Przesuwanie granic. Lwowskie konteksty koncepcji sztuki Jana Bołoza Antoniewicza, [w:] Modernistyczny Lwów. Teksty życia, teksty sztuki, pod red. E. Paczoskiej, D. M. Osińskiego, Warszawa 2009, s. 317-326

M. Bryl, Jan Bołoz Antoniewicz (1858-1922), „Rocznik Historii Sztuki”, XXXVI, 2011, s. 7-19

M. Bryl, Decydująca dekada (1881-1890): okres monachijski Jana Bołoza Antoniewicza, 2013, t. XXIV, „Artium Quaestiones”, XXIV, 2013, s. 99-172

M. Bryl, Bołoz – Leonardo – Ikonika (Uwagi tłumacza), Artium Quaestiones, XXIV, 2013, s. 173-174 (wstęp do przekładu: Jan Bołoz Antoniewicz, Das Abendmahl Lionardos; Bulletin International de l’Académie des Sciences de Cracovie (Anzeiger der Akademie der Wissenschaften in Krakau), 1904, nr 6, s. 53-66)

Rzym starożytny – Rzym nowożytny – Rzym nowoczesny
prof. dr hab. Tadeusz Żuchowski
II semestr, 30 godz.
3 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą

Tematem wykładu jest formowanie się nowoczesnego Rzymu od XV do schyłku XVIII wieku. W tym czasie powstało miasto, które z niewielkimi zmianami dokonanymi w II połowie XIX i pierwszej XX wieku funkcjonuje do dziś. Zmiany w dobie nowożytnej polegały na daleko idącej ingerencji w istniejącą jeszcze substancję antyczną, przy jednoczesnym poczuciu jej ważności dla ideowego oblicza miasta. Słuchaczom na konkretnych przykładach pokazywanych na slajdach, kluczowych dla Wiecznego Miasta zostaną przedstawione procesy tych przemian i dana ich interpretacja. Przykładowe tematy wykładów: papież i jego rezydencje, ochrona antycznego dziedzictwa, rzymskie uroczystości.

Cel wykładu. Przedstawienie przemian wielkiego miasta europejskiego w dobie nowożytnej, na przykładzie Rzymu. Wprowadzenie w problematykę urbanistyki nowożytnej. Analiza zjawisk długiego trwania w procesach historycznych. Omówienie najważniejszych budowli Rzymu.

Słuchacz powinien poznać podstawowa terminologię z zakresu urbanistyki, konserwatorstwa historii instytucji kościelnych; podstawowe postacie istotne dla dziejów Rzymu; topografię Wiecznego miasta i proces formowania się urbanistyki.

Słuchacz powinien zrozumieć mechanizmy przemian miasta nowożytnego. Rolę procesów instytucjonalnych, prawnych, ceremonialnych oraz zwyczajowych w formowaniu się Rzymu nowożytnego.

Przewidywany jest następujący sposób weryfikacji wiedzy:
– zaliczenie z notą;
Weryfikacja wiedzy dokonywana będzie w oparciu o rozmowę z zaliczającym, wzgl. zdającym przeprowadzona na po zakończeniu cyklu wykładów.

Literatura podstawowa:
Art. In Rome in eighteenth Century, kat. wyst., Philadelphia Museum of Art. And Museum of Fine Arts Huston, 2000;

Maurice Andrieu, Daily Life in Papal Rome in the Eighteenth Century, ‪Macmillan‬, 1969;

Barock im Vatikan – Kunst und Kultur im Rom der Päpste II (1572-1676), kat.wyst., Bonn-Berlin 2006;

Walther Buchowiecki, Die Kirche Roms, vol. 1-4, Wien 1967-1997;

Kazimierz Chłędowski, Rzym, ludzie Odrodzenia, I. wyd. pol. 1909 (wiele wydań);

Kazimierz Chłędowski, Rzym, ludzie baroku, I wyd. pol. 1912 (wiele wydań);

Vincenzo Forcella, Spectacula, ossia caroselli, tornei, cavalcate e ingressi trionfali, Milano 1896 (repr. anastat. 1975);

Torgil Magnuson, Rome in the age of Bernini, vol. 1-2, Stockholm 1986;

Ludwig Freiherr von Pastor: Geschichte der Päpste seit dem Ausgang des Mittelalters, vol. 1-16, Herder, Freiburg i.Br. 1886–1933 (wersja włoska i angielska);

Claudio Rendina, La grande guida dei monumenti di Roma, Roma 20103; Andreas Tönnesman, Kleine Kunstgeschihte Roms, C. H. Beck, 2002.‬‬‬‬‬