Wykład monograficzny

Globalne instytucje sztuki i międzynarodowe muzealnictwo w XXI w.
prof. UAM dr hab. Paweł Leszkowicz
II semestr, 30 godz.
3 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą
Celem zajęć jest zapoznanie uczestników z  najważniejszymi międzynarodowymi instytucjami sztuki i kultury oraz próba zrozumienia sposobu ich działania, ich sukcesu i znaczenia. Analizując program wystawienniczy i architekturę ważnych instytucji, zapoznamy się z pracą kuratorską, oraz spsobami na tworzenie wizerunku instytucji wystawienniczej. Zajęcia będą poświęcone analizie aktualnych wystaw sztuki aktualnej i  dawnej w  międzynarodowych instytucjach wystawienniczych, od muzeów narodowych do centrów sztuki współczesnej. Tematem kursu jest także fenomen współczesnych globalnych muzeów sztuki w perspektywie procesów w aktualnej kulturze, polityce, architekturze, ekonomii i turystyce. Muzea sztuki cieszą się obecnie dużą popularnością i przeżywają nowy rozkwit w 21 wieku, dlatego zajęcia poświęcone będą najważniejszym lub najbardziej problematycznym instytucjom i wystawom w różnych krajach i na różnych kontynentach. Kurs przyjmuje zatem globalny punkt widzenia, skupiając się na muzeach i wstawiennictwie, które poruszają istotne kwestie we współczesnej kulturze i społeczeństwie. Wybrane instytucje w Polsce zostaną ukazane w międzynarodowym kontekście kluczowych globalnych muzeów. Warunkiem zaliczenia wykładu monograficznego jest regularne uczestnictwo w zajęciach oraz zdanie kolokwium wizualnego.

Wybrana literatura:
• Barker Emma, Contemporary Cultures of Display, Yale University Press, New Haven and London,
1999.
• Belting Hans (ed.) Global Studies : Mapping Contemporary Art and Culture, Hatje Cantz Verlag,
Berlin 2011.
• Bennigsen, Silvia von (ed.) Global Art, Hatje Cantz Verlag, Berlin 2009.
• Black Graham, Transforming Museums in the Twenty-first Century, Routledge 2011.
• Buddensieg Andrea, Belting Hans (ed.) The Global Art World. Audiences, Markets, and Museums,
Hatje Cantz Verlag, Berlin 2009.
• Bydler Charlotte, The Global Art World, Inc. : On the Globalization of Contemporary Art, Acta Universitatis Upsaliensis, Uppsala 2004.
• Documents of Contemporary Art Series, Whitechapel Gallery, London, the MIT Press, Cambridge,
Massachusets, 2006-2018.
• Gill Perry Gill and Wood Paul (ed.), Themes in Contemporary Art, Yale University Press, New Haven
and London 2004.
• Heartney Eleanor, Art & Today, Phaidon Press, London 2013.
• Hoffmann Jens, Show Time. The 50 Most Influential Exhibitions of Contemporary Art, Thames and
Hudson, London 2014.
• Kocur Zoya (ed.), Theories in Contemporary Art since 1985, Wiley-Blackwell, Hoboken 2012.
• Kosińska Marta (red.), Zawód kurator, Galeria Miejska Arsenał, Poznań 2014.
• Press Play. Contemporary Artists in Conversation, Phaidon Press, London 2005
• Piotrowski Piotr, Art and Democracy in Post-Communist Europe, trans. Anna Brzyski (London:
Reaktion Books, 2012).
• Steedman Marijke (red.), Gallery as Community: Art, Education, Politics, Whitechapel Gallery, London 2012.
Newspapers and web sites:
• www.calvertjournal.com,
• http://www.artsjournal.com/,
• https://www.theartnewspaper.com/
• http://www.artmargins.com/,
• https://www.theguardian.com
• http://momus.ca/,
• https://www.artforum.com/ ,
• http://www.artnews.com/
• https://www.bbc.com/,
• https://theconversation.com,
• https://artlink.com/

Młody Friedrich
prof. dr hab. Tadeusz J. Żuchowski
II semestr, 30 godz.
3 pkt. ECTS
Forma zaliczenia: zaliczenie z notą Tematem wykładu jest formowanie się osobowości artystycznej Caspara Davida Friedricha (1774-1840). Określenie „Młody Friedrich” zostało przejęte z  książki „Młody Weiss” Wojciecha Juszczaka. W wykładzie podniesione zostaną kwestie które w ostateczności złoża się na rekonstrukcje kariery artystycznej niemieckiego malarza od dzieciństwa w Greifswaldzie przez czas studiów w Kopenhadze i debiutu artystycznego do pierwszych sukcesów w Dreźnie. Poszukiwanie własnej drogi, przejście przez okres „niezborności stylistycznej” do dojrzałego oryginalnego stylu trwało u Friedricha bardzo długo. Jego malarstwo stało się rozpoznawalne, kiedy artysta zbliżał się do czterdziestki, a kluczowy był czas drezdeński po ok. 1803. To w Dreźnie doby napoleońskiej krzyżowały się różne postawy niemieckiego wczesnego romantyzmu, tworząc specyficzny tygiel towarzyski. W pewnym sensie wykład będzie przybliżał kluczowe problemy związane z tą ideowa formacją, której reprezentantami byli m.in. Clemens Brentano, Heinrich von Kleist, Ludwig Tieck i in. Pokazanie twórczości Caspara Davida Friedricha poprzez sieć powiązań personalnych i instytucjonalnych pozwoli wyjaśnić wybory artysty (uczestnictwo w konkursach, stosowane techniki, twórczość literacka, wędrówki artystyczne, pracownia artysty) oraz zarysować problematykę interpretacji jego dzieł. Osobne miejsce w wykładzie zajmie sprawa sporu o tzw. Ołtarz Deczyński, czyli debaty sprowokowanej wystawieniem w pracowni malarza obrazu „Krzyż w górach” w aranżacji nawiązującej do retabulum ołtarzowego uznawanej powszechnie za jedną z ważniejszych wydarzeń sztuce XIX wieku.

Główne problemy, które zostaną przedstawione podczas wykładów:
•Caspar David Friedrich i jego rodzina;
•Greifswald ok. 1800;
•Akademia Sztuki w Kopenhadze u schyłku XVIII w.;
•Drezno u progu XIX w. i jego środowisko artystyczne;
•Początki kariery Friedricha. Pierwsze znajomości. Friedrich jako rysownik;
•Próby literackie;
•Wędrówki Friedricha;
•Pierwsze obrazy olejne i koncepcja pendant;
•Ołtarz Deczyński i tzw. Ramdohrstreit;
•„Mnich nad morzem”;
•Renesans nordycki, patriotyzm i Napoleon.
Warunkiem zaliczenia jest uczestnictwo na zajęciach oraz zdanie sprawdzianu ustnego
na koniec zajęć. Sprawdzian będzie dotyczył problemów omawianych na wykładach.
Wybrana literatura.
• Helmut Börsch-Supan, Karl Wilhelm Jähnig: Caspar David Friedrich. Gemälde, Druckgraphik und
bildmäßige Zeichnungen. Prestel Verlag, München 1973;
• Johannes Grave: Caspar David Friedrich. Prestel Verlag, München 2012;
• Werner Hofmann, Werner, Caspar David Friedrich,: Thames & Hudson, London 2000;
• Werner Busch, Caspar David Friedrich. Ästhetik und Religion. C.H. Beck, München 2003.